Viêm da cơ địa ở mặt: nguyên nhân, dấu hiệu và các cách điều trị

October 30, 2020
Da Liễu

Viêm da cơ địa mặt là tình trạng da bị bong tróc, thô ráp, sưng đỏ, ngứa ngáy, xuất hiện mụn nước, sưng viêm và chảy dịch ở các vùng hai bên má… Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ về tình trạng viêm da cơ địa ở mặt, các nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị triệt để.

Viêm da cơ địa ở mặt là gì?

Viêm da cơ địa ở mặt là một loại tổn thương da mãn tính với các đặc trưng điển hình da bị bong tróc, thô ráp, sưng đỏ, ngứa ngáy ở các vùng da nổi mẩn. Có thể xuất hiện mụn nước, sưng viêm  và chảy dịch ở các vùng hai bên má, trán và cằm khiến người bệnh vô cùng khó chịu.

Viêm da cơ địa ở mặt có thể xuất hiện ở cả người lớn và trẻ em với các dấu hiệu khác nhau. Bệnh này nếu không điều trị đúng cách sẽ tái phát thường xuyên, đồng thời các triệu chứng ngứa ngáy khiến cho người bệnh gãi các vùng da mặt và có thể để lại sẹo vô cùng xấu xí.

Dấu hiệu của viêm da cơ địa ở mặt

Các triệu chứng của viêm da cơ địa còn phụ thuộc vào các yếu tố độ tuổi, cơ địa với các dấu hiệu và vị trí xuất hiện khác nhau.

Viêm da cơ địa ở trẻ em

Viêm da cơ địa trên mặt thường xuất hiện ở bé từ trẻ từ 2 tuần – 2 tuổi (khoảng 70%). Chỉ có khoảng trên 20% thường gặp bệnh này ở trẻ từ 5-7 tuổi và trẻ lớn càng ít hơn nữa. Các dấu hiệu thường gặp ở trẻ bao gồm:

+ Vùng hai bên má có những tổn thương có màu đỏ/ hồng hình móng ngựa, mọc thành từng mảng.

+ Có thể xuất hiện các nốt mụn nước nhỏ, chảy dịch, sưng tấy trên bề mặt da.

+ Da khô ráp, đỏ ửng, thô ráp, có vảy tiết và sần sùi, bong tróc.

+ Có thể đau rát nhẹ và ngứa ngáy dai dẳng

Tình trạng có xu hướng giảm dần và khỏi hẳn khi trẻ lớn lên, tuy nhiên nếu p chăm sóc bé không cẩn thận cũng có thể khiến bệnh theo bé suốt đời không thể chữa dứt điểm.

Viêm da cơ địa ở người lớn

Ở người lớn, các dấu hiệu này xuất hiện nhanh chóng và biến mất cũng nhanh chóng. Tuy nhiên với người lớn, đặc biệt ở phụ nữ gặp nhiều yếu tố tác động từ bên ngoài như bụi bẩn, hóa chất, mỹ phẩm, môi trường làm việc nên viêm da cơ địa ở mặt thường rất dễ tái phát gây mãn tính.

Các dấu hiệu viêm da cơ địa ở mặt của người lớn bao gồm:

+ Da khô ráp, tróc vảy, có cảm giác ngứa râm ran như bị châm chích vô cùng khó chịu.

+ Xuất hiện các vết ban đỏ/ hồng kéo ở khắp các vùng mặt như trán, má, cằm, quai hàm, có thể kéo xuống ngực với hình dáng và kích thước đa dạng

+ Xuất hiện nhiều mụn nước, sau đó vỡ và rỉ dịch

+ Ngứa ngáy dư dội, gãi làm các các nốt mụn nước bị vỡ ra và lây lan nhiều hơn.

+ Các vùng da ngứa nhanh chóng khô lại, dày sừng và bong tróc tạo thành các mảng trắng trên mặt.

+ Tình trạng lặp lại nhiều lần có thể hình thành sạm da và sẹo trên mặt.

Nguyên nhân gây bệnh viêm da cơ địa

Nguyên nhân gây bệnh viêm da cơ địa ở mặt vẫn chưa được xác định chính xác. Tuy nhiên, các nghiên cứu bệnh học và lâm sàng cho thấy, bệnh có thể do yếu tố di truyền, thường xuất hiện ở những người mắc bệnh dị ứng hoặc tự miễn. Ngoài ra, một số tác nhân bên ngoài như tiếp xúc hóa chất, phấn hoa, lông động vật, thay đổi thời tiết… có thể khiến bệnh khởi phát hoặc tiến triển nặng hơn.

Các yếu tố có thể là nguyên nhân gây bệnh bao gồm:

Di truyền: Thống kê cho thấy có khoảng 60% người bị viêm da cơ địa ở môi và mặt có con cũng mắc bệnh này. Tỷ lệ này có thể lên tới 80% nếu cả bố và mẹ đều mắc bệnh.

Suy giảm miễn dịch: Hệ miễn dịch suy giảm là yếu tố thuận lợi khiến bệnh dễ bùng phát.

Dị ứng: Dị ứng mỹ phẩm là nguyên nhân phổ biến nhất làm bùng phát bệnh viêm da cơ địa ở mặt và môi. Một số thành phần độc hại trong các loại mỹ phẩm có thể gây tổn thương da ở các mức độ khác nhau.

Thay đổi thời tiết: Thời tiết lạnh có thể khiến da mất nước, làm giảm khả năng miễn dịch của da và tạo điều kiện của viêm da cơ địa phát triển.

Căng thẳng, rối loạn nội tiết: Căng thẳng thần kinh hoặc những thay đổi về nội tiết ở người như mang thai, cho con bú… có thể khiến bệnh viêm da cơ địa dễ bùng phát.

Tiếp xúc với ánh nắng cường độ cao trong thời gian dài: Do cấu trúc mỏng, yếu nên vùng da ở mặt và môi dễ bị tổn thương bởi tia UV trong ánh nắng mặt trời.

Yếu tố khác: Đặc tính của da, dị ứng phấn hoa, lông động vật, chất liệu quần áo, dị ứng hóa chất, xà phòng, nhiễm virus, vi khuẩn…

Bệnh viêm da cơ địa ở mặt có nguy hiểm không?

Bệnh viêm da cơ địa ở mặt những tổn thương lành tính, không đe dọa tới tính mạng người bệnh. Tuy nhiên những triệu chứng  của bệnh như: viêm, ngứa, bong tróc, nứt nẻ lại ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng cuộc sống, sinh hoạt, gây mất thẩm mỹ và hình thành áp lực tâm lý đối với bệnh nhân.

Bội nhiễm, nhiễm trùng da là biến chứng dễ gặp và khá nguy hiểm ở bệnh nhân viêm da cơ địa ở mặt. Biến chứng này có thể gây hoạt tử da, nhiễm trùng huyết, đe dọa đến tính mạng người bệnh. Thậm chí, ngay cả khi đã được điều trị, da mặt và vùng xung quanh môi của bệnh nhân cũng có thể để lại vết thâm, sẹo, gây mất thẩm mỹ.

Ngoài nhiễm trùng, người bệnh viêm da cơ địa ở mặt còn có thể gặp phải một số biến chứng khác như:

+ Viêm kết mạc dị ứng: Do các tổn thương lan đến vùng mắt gây viêm, ngứa, đỏ, đau mắt. Người bệnh thường xuyên chảy nước mắt, nhìn mờ. Biến chứng này có thể gây giảm thị lực vĩnh viễn nếu không được điều trị kịp thời.

+ Chậm phát triển, dễ mắc bệnh hen suyễn: Biến chứng này dễ gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các triệu chứng bệnh có thể khiến trẻ thường xuyên quấy khóc, kém ăn, bỏ bú, khó ngủ, chậm phát triển, dễ mắc bệnh hen suyễn…

Bệnh viêm da cơ địa ở mặt có chữa khỏi được không?

Bệnh viêm da cơ địa ở mặt là bệnh viêm da mãn tính, dễ tái phát, khó điều trị do liên quan đến cơ địa dị ứng. Tuy nhiên, người bệnh có thể loại bỏ triệu chứng, ngăn ngừa tái phát nếu có phương pháp điều trị, dự phòng hiệu quả.

Một số cách chữa viêm da cơ địa ở mặt phổ biến như:

1. Điều trị viêm da cơ địa ở mặt người lớn

Điều trị chàm da mặt ở người lớn bao gồm sử dụng thuốc uống và thuốc bôi ngoài tùy vào mức độ triệu chứng và giai đoạn phát triển của bệnh.

Một số loại thuốc điều trị viêm da cơ địa ở mặt người lớn, bao gồm:

+ Thuốc hồ (hồ nước): Thuốc được dùng ở dạng bôi da, có tác dụng giảm viêm, sung huyết và làm thoáng da.

+ Corticoid bôi ngoài da: Thuốc bôi chứa corticoid thường được dùng trong giai đoạn mãn tính nhằm giảm viêm đỏ và sưng do viêm da cơ địa gây ra. Do da mặt khá mỏng nên bác sĩ thường chỉ định thuốc bôi corticoid có hoạt tính yếu như Dexamethason, Prednisolon acetat và Hydrocortison acetat.

+ Thuốc bôi kháng histamin: Thuốc bôi kháng histamin có tác dụng giảm ngứa da và chống dị ứng. Thuốc có độ an toàn khá cao nên có thể dùng trong điều trị viêm da cơ địa ở mặt.

+ Thuốc kháng histamin H1 đường uống: Trong trường hợp vùng da tổn thương bị ngứa dữ dội, bác sĩ có thể kê toa thuốc kháng histamin H1 đường uống.

+ Thuốc kháng sinh, kháng nấm: Được dùng trong điều trị chàm da mặt có bội nhiễm. Nếu mức độ bội nhiễm nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định thuốc dạng bôi. Tuy nhiên trong trường hợp bội nhiễm xảy ra ở phạm vi rộng, bạn buộc phải sử dụng kháng nấm và kháng sinh toàn thân.

+ Quang trị liệu: Quang trị liệu là phương pháp điều trị viêm da cơ địa sử dụng tia UVA và UVB nhằm giảm tổn thương da, cải thiện triệu chứng sưng viêm và dày sừng. Tuy nhiên quang trị liệu có thể khiến da nhanh lão hóa và tăng nguy cơ ung thư nên cần cân nhắc trước khi thực hiện.

2. Điều trị viêm da cơ địa ở mặt trẻ sơ sinh

Viêm da cơ địa ở mặt trẻ sơ sinh thường khu trú ở 2 bên má hoặc có thể lan xuống cằm. Do da của trẻ sơ sinh khá nhạy cảm nên bác sĩ thường ưu tiên các biện pháp điều trị không dùng thuốc.

+ Dùng kem dưỡng: Có thể sử dụng một số loại kem dưỡng ẩm nhẹ dịu như Aderma và Eucerin nhằm làm dịu da, dưỡng ẩm và giảm nứt nẻ.

+ Nước muối sinh lý 0.9%: Sử dụng bông gạc thấm nước muối sinh lý và đắp lên vùng da tổn thương có thể làm dịu da, giảm cảm giác khó chịu cho trẻ và hạn chế nứt nẻ da.

+ Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc bôi và uống nhằm kiểm soát triệu chứng của bệnh chàm da mặt ở trẻ nhỏ. Ngoài ra phụ huynh cần cho trẻ tắm nước mát, mặc quần áo thoải mái và thông thoáng để tránh kích thích tổn thương da lan rộng.

3. Phương pháp chữa bệnh viêm da cơ địa ở mặt tại nhà

Để cải thiện triệu chứng viêm da ở mặt, người bệnh có thể áp dụng 1 số các chữa tại nhà theo dân gian sau:

Chữa bệnh viêm da cơ địa ở mặt bằng lá trà xanh

Trong lá trà xanh có chứa hàm lượng polyphenol, flavonoid và vitamin C khá cao, đây đều là các chất có khả năng kháng khuẩn chống viêm cực tốt giúp ngăn chặn viêm nhiễm trên mặt hiệu quả. Đồng thời hoạt chất chống oxy hóa EGCG có trong lá chè còn giúp làm quá trình lão hóa diễn ra chậm, phục hồi tổn thương trên da mặt đem đến một làn da tươi sáng mịn màng không còn thâm sạm.

Cách thực hiện: Lấy 1 năm lá trà xanh rửa sạch, đun sôi với nước. Rửa mặt 2 – 3 lần/ tuần vào buổi sáng khi nước trà còn ấm. Giã nát lá trà xanh, lọc lấy nước và bôi lên vùng da mặt bị viêm da cơ địa 2 – 3 lần/ ngày. Thực hiện liên tục trong 5 – 6 tuần.

Điều trị viêm da cơ địa ở mặt bằng cách đắp lá trầu không

Lá trầu không có khả năng sát khuẩn, kháng viêm tự nhiên rất tốt nhờ chứa dồi dào hàm lượng các  Estragol, Hydroxychavicol. Betel Phenol, Chavicol, Diastase… Dùng lá trầu không đắp vào các vùng da mặt bị tổn thương do viêm da cơ địa giúp ngăn ngừa các vi khuẩn, virus lây lan đồng thời làm lành các vết viêm nhiễm nhanh chóng.

Cách thực hiện: Sử dụng vài lá trầu không rửa sạch, ngâm qua với muối rồi giã nát, vắt lấy nước cốt. Dùng nước này thoa lên vùng da mặt bị tổn thương trong 5- 10 phút rồi rửa sạch mặt là được. Thực hiện 3-4 lần/ tuần trong dụng 2-3 tuần, triệu chứng viêm da cơ địa ở mặt sẽ được thuyên giảm rõ rệt.

Trị viêm da cơ địa ở mặt bằng nha đam

Các axit béo chưa bão hòa (axit gamma linolenic) trong nha đam cũng có tác dụng cực mạnh trong việc tiêu viêm, giảm sưng, giảm dị ứng và hỗ trợ làm lành các tổn thương trên da rất tốt.

Cách thực hiện: Bạn chỉ cần lấy phần gel tươi trong nha đam, massage lên vùng mặt đã được rửa sạch sẽ giúp giảm các triệu chứng ngứa rát, bong da, da thô ráp hiệu quả. Ngoài ra, gel nha đem cũng giúp làm mờ các vết thâm sạm do viêm da cơ địa mãn tính để lại rất tốt.

Trị viêm da cơ địa bằng nghệ

Từ xưa tới nay, nghệ luôn là được phẩm giúp giảm sẹo thâm trên da vừa an toàn lại cho kết quả khá ổn. Hoạt chất curcumin có trong nghệ còn giúp làm giảm thâm sạm, tăng cường khả năng kháng khuẩn, chống viêm cho vùng da mặt bị tổn thương.

Kết hợp nghệ với mật ong hay sữa tươi không đường để đắp mặt đều đem lại hiệu quả trong điều trị viêm da cơ địa dị ứng. Tuy nhiên nhớ chú ý là nên dùng tinh bột nghệ nguyên chất bởi các độc tố trong nghệ đã được loại bỏ hoàn toàn và an toàn tuyệt đối cho da.

Chữa viêm da cơ địa bằng tỏi:

Rửa sạch vài nhánh tỏi, giã nát, vắt lấy nước và bôi lên vùng da bị viêm 1 lần/ ngày, không bôi nhiều hơn tránh tình trạng nóng rát. Áp dụng trong 3 – 4 tuần để cải thiện triệu chứng.

Rau răm giảm viêm da cơ địa:

Rửa sạch rau răm, xay nhuyễn rồi đắp lên mặt 30 phút. Sau đó, rửa lại  bằng nước sạch. Mỗi ngày đắp 1 lần liên tục trong 2 tuần. Không áp dụng với trẻ em, phụ nữ mang thai vì rau răm khá nóng, dễ gây kích ứng da.

Cách chăm sóc và phòng tránh bệnh viêm da cơ địa ở mặt

Mặc dù không thể điều trị bệnh viêm da cơ địa hoàn toàn dứt điểm nhưng người bệnh có thể hạn chế được tối đa tình trạng này tái phát bằng cách thay đổi lối sống cùng các sản phẩm chăm sóc da phù hợp hơn.

Các vấn đề mà người bệnh cần chú ý trong chăm sóc và phòng tránh viêm da cơ địa ở mặt:

+ Vệ sinh mặt sạch sẽ để không tích tụ bã nhờn trong lỗ chân lông. Tuy nhiên không nên rửa mặt nhiều với sữa rửa mặt trong ngày vì có thể làm da hanh khô, bào mòn da và làm tăng nguy cơ mắc bệnh hơn.

+ Sử dụng các loại sữa rửa mặt, kem chống nắng hay các mỹ phẩm từ các thương hiệu uy tín với chiết xuất từ các thành phần lành tính, an toàn và dịu nhẹ phù hợp với da.

+ Có thể dùng một số loại thảo dược tự nhiên để rửa mặt.

+ Dùng kem chống nắng mỗi ngày kể cả khi không làm trong moi trường tiếp xúc trực tiếp dưới ánh sáng đồng thời đeo khẩu trang và che chắn mặt kín đáo khi ra ngoài.

+ Trong thời gian điều trị nên hạn chế dùng các loại mỹ phẩm, thay vào đó là chăm sóc da bằng sản phẩm tự nhiên như bột trà xanh, tinh bột nghệ, bột đậu đỏ để tránh gây kích ứng da.

+ Hạn chế gãi hay chạm vào mặt khi bị viêm da cơ địa vì có thể khiến các viêm nhiễm lây lan hoặc để lại sẹo lồi.

Tăng cường dưỡng ẩm cho da nhất là khi trời khô hanh bằng các loại kem dưỡng ẩm có thành phần dịu nhẹ hoặc uống nhiều nước hơn.

+ Tránh xa các tác nhân có thể gây dị ứng cho cơ thể

+ Hạn chế ăn các thực phẩm có thể gây dị ứng như hải sản, trứng, đậu phộng… Ngoài ra để tránh để lại sẹo trong thời gian điều trị người bệnh cũng nên hạn chế ăn các món ăn có chứa lượng đạm cao vì có thể để lại sẹo lồi.

+ Khi thời tiết nắng nóng tránh để đổ mồ hôi nhiều vì có thể gây bít tắc lỗ chân lông và làm tình trạng viêm da cơ địa ở mặt trầm trọng hơn.

+ Có chế độ ăn uống khoa học, uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh và trái cây để tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể.

+ Nghỉ ngơi đầy đủ, tập thể dục thể thao nâng cao sức khỏe đều đặn.

Trên đây là những thông tin về bệnh viêm da cơ địa ở mặt. Hy vọng những thông tin trên có thể giúp ích cho các bạn. Chúc các bạn có một sức khỏe tốt và làn da đẹp!


Tiến sĩ, Bác sĩ Bùi Nguyên Kiểm

Tiến sĩ, Bác Sĩ Bùi Nguyên Kiểm

- Nguyên trưởng khoa nội 2 bệnh viên đa khoa Xanh Pôn.

- Phó chủ tịch hội nội khoa Hà Nội

- 40 Năm kinh nghiệm trong ngành

- Nhiều năm công tác tại bệnh viện Quân Y 175


BÀI VIẾT LIÊN QUAN

LIÊN HỆ VỚI CHUYÊN GIA TẠI ĐÂY

Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form